Lựa chọn dây điện và thiết bị đóng cắt phù hợp cho từng khu vực trong nhà
Một sai lầm rất phổ biến khi xây nhà là dùng cùng một loại dây điện cho toàn bộ công trình để cho tiện. Thực tế, mỗi khu vực và mỗi loại tải có yêu cầu riêng về tiết diện dây và thiết bị bảo vệ. Chọn đúng không chỉ đảm bảo an toàn mà còn tối ưu chi phí, tránh lãng phí khi dùng dây quá lớn hoặc nguy hiểm khi dùng dây quá nhỏ. Bài viết này giúp gia chủ tại Biên Hòa hiểu nguyên tắc lựa chọn để giám sát thợ thi công.
Hiểu về tiết diện dây dẫn và dòng tải
Tiết diện dây, tính bằng đơn vị milimet vuông, quyết định khả năng tải dòng điện. Dây càng lớn thì tải được dòng càng cao mà không bị nóng. Nguyên tắc cơ bản là tổng công suất các thiết bị trên một tuyến quyết định tiết diện dây cần dùng. Nếu dây quá nhỏ so với tải, dây sẽ phát nhiệt, làm chảy lớp cách điện và gây cháy.
Ngược lại, dùng dây quá lớn cho tuyến đèn công suất thấp chỉ làm tăng chi phí vô ích. Vì vậy, thợ giỏi luôn tính toán cân đối, chia hệ thống thành nhiều tuyến độc lập với tiết diện phù hợp từng nhóm tải.
Phân chia tuyến điện theo chức năng
Một ngôi nhà được đi điện khoa học sẽ chia thành các tuyến độc lập, mỗi tuyến có aptomat riêng. Cách bố trí này giúp khi một khu vực gặp sự cố thì các khu vực khác vẫn dùng điện bình thường, đồng thời dễ dàng cô lập để sửa chữa.
- Tuyến chiếu sáng dùng dây tiết diện nhỏ vì đèn tiêu thụ ít điện.
- Tuyến ổ cắm sinh hoạt cần dây lớn hơn để chịu các thiết bị di động.
- Tuyến máy lạnh đi riêng từng máy với dây và aptomat tương ứng công suất.
- Tuyến bình nóng lạnh và bếp từ là tải lớn, cần dây tiết diện lớn và thiết bị chống giật.
Lựa chọn thiết bị đóng cắt đúng loại
Thiết bị đóng cắt gồm hai loại chính cần phân biệt. Aptomat thường, gọi là MCB, có nhiệm vụ ngắt điện khi quá tải hoặc ngắn mạch. Thiết bị chống dòng rò, gọi là RCCB hoặc ELCB, có khả năng phát hiện dòng điện rò ra ngoài và ngắt cực nhanh để bảo vệ con người khỏi điện giật.
Đối với các khu vực ẩm ướt và nguy cơ cao như nhà tắm có bình nóng lạnh, khu giặt phơi, bếp, việc lắp thiết bị chống giật là bắt buộc. Đây là khoản đầu tư không đáng kể nhưng có thể cứu sống cả gia đình. Aptomat tổng nên có dòng định mức phù hợp với hợp đồng điện và tổng tải dự kiến, không nên chọn quá lớn vì sẽ mất tác dụng bảo vệ.
Chú ý đến chất lượng và nguồn gốc vật tư
Thị trường hiện nay có rất nhiều dây điện và thiết bị trôi nổi, kém chất lượng với giá rẻ hấp dẫn. Dây kém thường thiếu lõi đồng so với ghi trên vỏ, đồng pha tạp dẫn điện kém và nhanh nóng. Thiết bị đóng cắt nhái có thể không ngắt đúng dòng định mức, mất hoàn toàn ý nghĩa bảo vệ.
Khi mua, hãy chọn sản phẩm của các thương hiệu uy tín, có tem chống giả, và mua tại đại lý chính hãng. Phần điện là nơi tuyệt đối không nên tiết kiệm sai chỗ, bởi hậu quả của vật tư kém có thể là cháy nổ và thiệt hại nhân mạng.
Tính đến nhu cầu tương lai
Khi thiết kế hệ thống điện, đừng chỉ tính cho nhu cầu hiện tại. Cuộc sống ngày càng nhiều thiết bị: xe điện cần sạc, bếp từ thay bếp gas, thêm máy lạnh khi có thêm thành viên. Vì vậy, nên dự phòng dung lượng tủ điện với vài aptomat trống, đi dây tiết diện rộng rãi hơn một bậc cho các tuyến chính, và bố trí thêm ổ cắm ở những nơi có thể phát sinh nhu cầu.
Việc dự phòng này tốn thêm rất ít chi phí khi thi công mới nhưng giúp bạn tránh phải đục tường đi lại dây khi nhu cầu tăng lên. Một hệ thống điện được tính toán xa sẽ phục vụ gia đình bền vững trong nhiều thập kỷ. Hãy trao đổi kỹ với đội thợ về định hướng này ngay từ khâu lên bản vẽ để có giải pháp tối ưu nhất.